De dode in het rode tafelkleed

De dode in het rode tafelkleed

 

Plaats: Ammerstol

Datum: 4 mei 1945 in de avond

Onderwerp: Vuurgevecht Goudse KP met Duitse patrouille

Locatie: Verenigingsgebouw het Gebouw, beheerd door Piet Goosen

 

Iedereen weet dat de overgave van Nazi Duitsland nog slechts een kwestie van uren is.

De bevolking is uitzinnig van vreugde en voelt zich al min of meer bevrijd. Uit de nok van het dak

van het postkantoor hangt een rode driehoek, gevolgd door een witte en een blauwe (de Nederlandse vlag)

 

Om hun vreugde te uiten steekt de plaatselijke bevolking rietpollen langs de lek in brand als vreugdevuren.

“Duitsland capituleert”…Hoera!!

 

Echter in Schoonhoven, een paar kilometer verderop aan de Lek, is een detachement van de Kriegs marine

gelegerd. Omdat deze lieden wel eens voor onaangenaamheden kunnen zorgen, gaan enkele BS-ers naar het dorp om de bevolking te waarschuwen.

 

Dit zijn de uitgeweken Goudse KP eer Wim Vrijenhoeff en politieman Cor van den Berg uit Ammerstol.

Hun opdracht luidt: vuren doven, vlaggen inhalen, er komen moffen aan. De inwoners van Ammerstol geven hier gehoor aan en de vuren worden gedoofd en de vlaggen worden binnengehaald.

 

Bij het Gebouw gaat de bel en twee passanten vragen om onderdak. Het is 22.30 uur en de spertijd geldt nog steeds. Het Gebouw is vol, dus volgt verwijzing naar een boer aan de overkant om in de hooiberg te kunnen slapen.

 

Een langs fietsende patrouille van twee Duitse soldaten houdt de passanten staande en geven Piet Goosen opdracht de landgenoten toch onderdak te verschaffen in het Gebouw.

 

De BS-ers komen terug en verschuilen zich in de tuin van de pastorie.

 

De Duitse soldaten willen op de gejatte fiets stappen en hun weg vervolgen, maar worden op de Lekdijk geconfronteerd met de twee BS-ers. Halt! Werda? klinkt het in het donker. Holländische polizei roept Cor van den Berg terug, die inderdaad gekleed is in zijn politie-uniform. Er komt geen antwoord. Wel horen de BS-ers dat de Duitsers hun geweer doorgrendelen. Hierop trekt van den Berg zijn dienstwapen en haalt zonder aarzelen de trekker over. Niets! Later blijkt de slagpin gebroken te zijn. Vrijenhoeff kan nu niet anders dan zijn stengun ontgrendelen en het vuur te openen. Het was immers een kwestie van wij of zij. Sten-salvo’s, rook, geschreeuw, bloed….

 

Eén Duitse soldaat ligt dodelijk getroffen door een salvo uit de sten van Vrijenhoeff, de ander was het slachtoffer geworden van zijn eigen handgranaat die in zijn hand geëxplodeerd was en zijn halve gezicht had weggeslagen.

 

De BS-ers gaan naar binnen bij het Gebouw en vragen een kleed of een gordijn. Alleen het pluchen rode

“zondagse”kleed lag nog in de kast en dit wordt gebruikt als lijkwade voor de gedode soldaat die in allerijl op het plaatselijke kerkhof wordt begraven.

 

Voor de gewonde soldaat wordt de plaatselijk huisarts Dr. Frese geroepen, waarna deze is weggebracht naar de verblijfplaats van de BS-ers op de zolder van BSer Gerard Brand aan de Capellelaan. Vervolgens wordt hij overgebracht naar het van Iterson ziekenhuis in Gouda, alwaar hij op 5 mei overlijdt ten gevolge van de opgelopen verwondingen.

 

Achteraf is gebleken dat deze twee Duitsers verantwoordelijk waren voor de dood van een 16 jarige jongen die door de illegaliteit als uitkijk op de dijk bij Lekkerkerk was neergezet en door hen gewoonweg van de dijk geschoten is…

 

Het is inmiddels 5 mei.

 

Piet Goosen, beheerder van het Gebouw, duikt onder.

 

Er komt een bootje met 5 a 6 moffen aan in Ammerstol. Zij zoeken hun kameraden. Ze breken de dichtgespijkerde onderwijzerswoning open en nemen fototoestellen en andere apparatuur mee.

 

Twee soldaten komen bij de fam Goosen binnen. Eis van de Duitsers:

 

Als het stoffelijk overschot niet gevonden wordt, worden alle Ammerstolse mannen weggevoerd en doodgeschoten.

In de nacht van 5 op 6 mei vluchten bijna alle mannen met schouwen de weilanden en boomgaarden in.

 

6 mei

 

De Goudse Ondergrondse, inmiddels officieel de “Nederlandse Binnenlandse Strijdkrachten”, onderhandelt

met de Ortskommandant te Gouda

 

Vanwege de Duitse capitulatie laat men de zaak rusten en er wordt geen nader onderzoek meer ingesteld naar de gebeurtenissen in Ammerstol.

 

Later komen drie Duitse soldaten aan in Ammerstol. Zij stinken naar de drank en doorzoeken het Gebouw, op zoek naar hun kameraden, maar vinden uiteraard niets.

 

Piet Goosen wordt meegenomen voor verhoor.

 

7 mei.

 

De Duitse soldaten lopen nog steeds gewapend rond in Ammerstol. Piet Goosen keert terug naar huis. Hij is, na ondervraagd te zijn door de Duitse soldaten, letterlijk uit de auto getrapt.

 

De Duitsers zijn op 8 mei nog één keer teruggeweest in het Lekdorp, waarbij ze Jan Roozendaal de weg vragen naar het kerkhof.

 

Daarna laten doodgraver Arie Brand met het geweer in de rug het verse graf openen, en nemen hun dode kameraard mee. Hierna zijn ze niet meer teruggekeerd in het Lekdorp.

 

De echte bevrijding kwam dus voor Ammerstol pas op 8 mei